0212 631 80 28

Rehber

Kentsel dönüşümde sık sorulanlar

Riskli yapı tespitinden tapu işlemlerine kadar 33 soru ve cevap.

Başlarken

Kentsel dönüşümün amacı nedir?

6306 sayılı Kanun'un amacı, afet riski altındaki alanlar ile riskli yapıları dönüştürerek sağlıklı ve güvenli yaşam alanları oluşturmaktır.

İlk adım nedir?

Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluşa risk tespiti için başvurmak, komşularla birlikte hareket etmek ve idarenin rehberlerini izlemek en doğru başlangıçtır.

Riskli yapı tespitini kim başlatır?

Maliklerden herhangi birinin başvurusu yeterlidir; toplu başvuru da yapılabilir.

Güçlendirme mi, yeniden yapım mı?

Teknik ve ekonomik analiz sonuçlarına göre karar verilir; can güvenliği önceliklidir.

Güçlendirme hangi durumda kabul edilir?

Mühendislik değerlendirmesi güçlendirmenin can güvenliğini sağladığını ve ekonomik olduğunu gösterirse tercih edilebilir.

Risk tespiti

Geçerli risk tespiti kime yaptırılır?

Bakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlara yaptırılır. Malikler yaptırmazsa idare de süreci başlatabilir.

Tespit masraflarını kim karşılar?

Kural olarak malikler karşılar; idare tarafından yaptırılırsa giderler ilgililere yansıtılabilir.

Risk tespitine itiraz edilebilir mi?

Evet. Tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edilebilir; itirazları teknik heyet inceler ve heyetin kararı kesindir.

Riskli yapı tapuya nasıl işlenir?

Tespit kesinleşince idare tapu kütüğüne riskli yapı şerhi verir; satış ve diğer işlemler bu kayda göre yürür.

Riskli alandaki sağlam binalar da yıkılır mı?

Sağlam binalar için yıkım esası yoktur; proje bütünlüğü gerektirirse maliklerle anlaşarak işlem yapılabilir.

Karar ve yıkım

Karar için malik çoğunluğu nasıl hesaplanır?

Kişi sayısına değil arsa payına bakılır. 2023'te 7471 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten sonra riskli yapının yeniden yapımına ilişkin karar, hisseleri oranında maliklerin salt çoğunluğuyla alınır. Önceden bu oran üçte ikiydi.

Karara katılmayan maliklerin payına ne olur?

Payları rayiç değeri üzerinden açık artırmayla öncelikle diğer maliklere satılır; satılamazsa idare satın alabilir.

Riskli binanın yıkımı için ne kadar süre verilir?

Maliklere en az 60 gün süre verilir; gerekirse ek süre tanınır. Süre içinde yıkılmayan yapılarda idari işlemler uygulanır.

Yıkım masraflarını kim karşılar?

Kural olarak malikler karşılar; anlaşmaya göre yüklenicinin ya da idarenin üstlendiği modeller de vardır.

Anlaşmazlıklar nasıl çözülür?

Kat maliklerinin kararlarına karşı yargı yolu açıktır.

Haklar ve destekler

Yerinde dönüşüm mümkün mü?

Öncelik yerinde dönüşümdür. Teknik olarak mümkün olmayan yerlerde rezerv yapı alanları kullanılabilir.

Rezerv yapı alanı nedir?

Yerinde dönüşümün mümkün olmadığı durumlarda hak sahiplerinin taşınacağı planlı yeni yapılaşma alanlarıdır.

Kira yardımı kimlere verilir?

Hak sahiplerine (malik ve sınırlı ayni hak sahiplerine) idarece belirlenen süre ve tutarda kira yardımı yapılabilir. Tutar zaman içinde değişir.

Kiracılar hangi desteklerden yararlanabilir?

Kiracılara taşınma yardımı yapılabilir; kira yardımı esas olarak malikler içindir.

Hisseli bağımsız bölüm sahipleri destek alabilir mi?

Evet, kredi ve kira desteklerinden hisseleri oranında yararlanabilirler.

Kredi ve faiz desteği var mı?

Bakanlıkla protokolü olan bankalardan kullanılan kredilere faiz desteği uygulanabilir; şartlar güncel kılavuzlara göre belirlenir.

Vergi ve harç muafiyeti var mı?

Kanun kapsamındaki işlemlerde çeşitli vergi, harç ve ücret muafiyetleri uygulanır; güncel mevzuat takip edilmelidir.

Geçici konut verilir mi?

Proje ve idarenin kararlarına göre kira yardımı ya da geçici barınma çözümleri uygulanabilir.

Sözleşme ve inşaat

Kat karşılığı sözleşmede nelere dikkat edilmeli?

Paylaşım oranı, teknik şartname, iş programı, teminat ve cezai şartlar açık olmalı; noter onayı ve tapu şerhi önemlidir.

Arsa payı karşılığı işte haklar nasıl korunur?

Daire listesi, arsa payı oranları, finansman ve teminat yapısı sözleşmede ayrıntılı yazılmalıdır.

Sözleşme noterden mi yapılmalı?

Hakların güçlü korunması için noter onayı ve tapu şerhi önerilir; uygulamada yaygındır.

Müteahhit nasıl seçilmeli?

Teklif ve şartname, tamamlanmış işler ve teminatlar karşılaştırılarak seçilmeli; sözleşme ayrıntılı olmalıdır.

Ortak alanlar nasıl paylaşılır?

Proje ekleri ve yönetim planıyla ortak alanların kullanımı açıkça belirlenmelidir.

İmar hakları dönüşüme nasıl yansır?

Emsal ve kat yüksekliği gibi haklar plan kararları çerçevesinde proje hesabına girer; idarenin onayı esastır.

Sigorta ve şantiye güvenliği nasıl sağlanır?

İnşaat tüm riskler ve üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortaları yapılır; iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri zorunludur.

Tapu ve teslim

Hangi belgeler gerekir?

Risk tespit raporu, tebligatlar, karar tutanakları, proje onayları ve sözleşme ekleri temel belgelerdir.

Yeni dairelerin dağıtımı nasıl yapılır?

Paylaşım sözleşmesi ve onaylı proje esas alınarak, arsa payları ve daire listesine göre yapılır.

İskân ve teslim nasıl olur?

Yapı kullanma izni alınır, teslim tutanakları düzenlenir ve garanti süreci başlar.

Bu sorular T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın "50 Soruda Kentsel Dönüşüm" yayınından derlenmiş, 2023'teki 7471 sayılı Kanun değişikliğine göre güncellenmiştir. Bilgiler genel niteliktedir; mevzuat değişebilir. Kendi binanız için ön değerlendirmede birlikte bakalım.